Een van de aanwezigen stelt de vraag of er ook bekend is waar de mensen van het hostel vandaan zullen komen, zijn het Dordtenaren? De wethouder raakt nu een beetje geïrriteerd, en geeft toe dat het hostel ‘voor Dordrecht en de regio’ is bedoeld, hetgeen betekent dat er ook mensen vanuit de randgemeenten gehuisvest kunnen worden.De doelgroep, zo werd geformuleerd, zijn mensen die aan de drugs zijn, punt. Mensen die alleen een alcoholverslaving hebben komen er niet in.

Ook werd door een aanwezige gevraagd hoe deze mensen aan geld komen voor hun verslaving. Daarop werd geantwoord dat deze mensen een uitkering hebben, daarvan wordt een deel ingehouden, en wat ze overhouden kunnen ze vrij besteden voor drugs.Ze moeten dicht bij een winkelcentrum zitten? Waarom? Omdat ze ook naar de kapper moeten kunnen en hun boodschappen moeten kunnen doen.

Al met al bekroop me een raar gevoel hierbij. Aan de omwonenden wordt totaal voorbij gegaan. Zij moeten er vooral voor zorgen dat het beheersplan goed gaat lopen, een strenge sociale controle. Bellen bij onraad. Maar hoe zit het met het veiligheidsgevoel, en overlast?

En steeds bleef men maar volhouden dat deze groep kan resocialiseren.

Mijn mening is dat men met een ernstige verslaving behoorlijk ontoerekeningsvatbaar kan zijn, helemaal met de combinatie alcohol en pychische aandoeningen, en niemand kan instaan voor de veiligheid en overlastbeperking in de wijk. Helaas zijn hier treurige voorbeelden van in wijken waar beheersplannen waren in relatie tot de aanwezigheid van cliënten van de ambulante geestelijke gezondheidszorg. Want deze beheersplannen falen. Mensen die aan het Kromhout wonen, Kasperspad, Blekersdijk en Dubbeldamseweg zijn hier de trieste getuigen van. En dan wordt beweerd dat er maar negen meldingen zijn gedaan bij de politie in 2008. 

Daarom krijgt de wijk geen extra aandacht van handhaving.Men zou zich zorgen moeten maken het vertrouwen van de burger niet te verliezen, en men zou zich zorgen moeten maken om de burger die zijn vertrouwen verliest.

Maar goed gedrag, en goed burgerschap wordt niet beloond.

Wat zit er in voor de gemeente Dordrecht met de realisatie van een regionaal hostel? Onze straten worden er niet schoner op, en niet veiliger. Er zijn dan 24 mensen van de straat in de avond en nacht, waarvan een paar uit Dordrecht. En de rest van de 100 mogelijke bewoners?Die blijft gewoon op straat.

Maar ergens klopt er iets niet. Hoe komen instanties aan zoveel geld en mensen om deze 24 uurs zorg te realiseren? Ik sprak laatst een vrouw, en haar moeder zit in de verpleegafdeling van de Sterrelanden. Haar moeder levert haar AOW en pensioen in en houdt per maand 40 euro voor zichzelf over. Dat kan ze vrij besteden. Kun je misschien twee of drie joints voor kopen. Een junk in een hostel redt het niet met 40 euro in de maand, die houdt dus meer over.. De ouderen in de zorg betalen voor hun zorg, en hun eten. Zit je niet in een verpleeghuis, maar heb je wel zorg en begeleiding nodig, dan moet je die zelf betalen.(En in Dordrecht hebben we een onderbesteding in de WMO gelden).

Het kan toch niet zo zijn, dat er mensen kiezen voor een drugsverslaving, daardoor dakloos raken en soms overlast geven, soms crimineel gedrag vertonen en dat we dat gedrag dus in stand blijven houden door de verslaving in stand te houden en de nota bene dan ook in een woonwijk plaatsen?Mensen kunnen pas resocialiseren als ze clean zijn en het willen, en een zinvolle dagbesteding hebben. Daar moet dus op ingezet worden.

Cruciale vraag: hoe help je verslaafden om weer terug te keren (als ze dat willen)? Kunnen ze dat, en zo nee, wat doe je dan met deze groep? Zo ja: zijn ze er dan niet mee geholpen om eerst maar eens van de troep af te komen zodat de overlast voor de niet verslaafde omwonenden wordt beperkt?

Het is niet dat BVD tegen een hostel is. Wij willen alleen duidelijkheid omtrent de doelgroep, zodat de juiste mensen op de juiste plaats worden gezet. De VVD spreekt op haar website ook over de onduidelijkheid over de doelgroep. En zelfs de deskundigen zijn hierover niet eenduidig. Dus is het nog steeds niet duidelijk afgebakend. Hoe sluitend is dan het zorgbeleid, en hoe sluitend is dan een beheersplan? Het kan ook niet zo zijn dat we een regionale functie hierin gaan vervullen als de behoefte in Dordrecht al zo groot is! Waarom komen er dan niet voor de regio voorzieningen in de regio, buiten de woonkernen?

Natuurlijk zijn er mensen, die zover heen zijn in hun verslaving, dat ze er nooit meer vanaf zullen komen. In de onderstaande artikelen staat hoe de grote vier steden hier een aapak op hebben gerealiseerd.

Psychiater dr. Van de Wetering, aanwezig op de deskundigenavond, zei ook van deze groep:

’Zet er maar een hek omheen, die kun je overal plaatsen’. Dus volgens ons ook in een landelijk gebied, buiten woonwijken. Dat is ook wat de grote vier steden in Nederland na voortschrijdend inzicht hebben besloten in een Bestuurlijke Conferentie:

‘Op de Bestuurlijke Conferentie van 5 september hebben de G4 verzocht om een nieuw type voorziening binnen de BOPZ, die duurzaam beschermd verblijf voor chronische drugsverslaafden biedt. De Staatssecretaris van VWS heeft daarop toegezegd dat deze voor-ziening ten laste van de AWBZ gerealiseerd kan worden.’

Instrument 13 uit ‘Plan van Aanpak Maatschappelijke Opvang’ van de G4, feb. 2006 beschrijft de uitgangspunten voor Duurzaam Verblijf:

‘De huidige zorgketen voor ernstige drugsverslaafden is primair gericht op behandeling en resocialisatie binnen de stedelijke context. Het in de laatste dertig jaar ontwikkelde zorgaanbod is inmiddels zeer divers en varieert van ambulante zorg tot langdurige klinische behandeling. Voor een bepaalde groep drugsverslaafden blijkt de huidige beschikbare reeks van interventies niet te werken. Deze groep wordt onbehandelbaar genoemd en geeft in de praktijk veel overlast voor de omgeving. Het betreft chronisch verslaafde en comorbide patiënten, die in aanmerking komen voor een Bopz-opname, maar die in bestaande voorzieningen niet te handhaven zijn en daardoor toch vaak weer op straat belanden. Voor deze categorie patiënten is een andere invalshoek nodig, gericht op duurzaam beschermd verblijf.

De uitgangspunten van de benadering samenvattend worden de huidige zorgvormen ingeruild voor een ondersteunend woon/zorg/behandelconcept binnen een voorziening voor duurzaam verblijf, waarbij verbetering van de kwaliteit van leven voorop staat. Voor de korte termijn is het streven naar drugs abstinentie en reïntegratie in de samenleving niet het primaire doel. Voor de lange termijn is terugkeer in de samenleving een mogelijkheid. Om de patiënt in die ontwikkeling te steunen is het van belang dat hij relaties opbouwt en vaardigheden (opnieuw) leert.

Daar zal over het algemeen gesproken veel tijd mee zijn gemoeid. Meer tijd dan de patiënt zich in eerste instantie zal gunnen. Daarom wordt het noodzakelijk geacht om deze groep patiënten gedwongen op te nemen via de voorlopige Rechterlijke Machtiging (RM) en de Machtiging tot voortgezet verblijf. Zorgaanbieders die voor de realisering van D.V. om uitbreiding van AWBZ-plaatsen vragen, dienen rekening te houden met de volgende uitgangspunten:

• Doelgroep: patiënten die lijden aan langdurig drugsverslaving en ernstige psychiatrische stoornissen, al dan niet in combinatie met lichamelijke verwaarlozing, grotendeels met machtiging opgenomen krachtens de Wet BOPZ. 

Het gaat om zowel mannen als vrouwen.’

Vervolgens is men aan de slag gegaan en is voor de G4, en uiteindelijk voor Amsterdam en Rotterdam, deze voorziening voor Duurzaam Verblijf opgesteld in Drenthe. Ze zal in 2009 opengaan.

Het volgende geeft een idee van wat er bedoeld wordt met een Duurzaam Verblijf:

Van de website : http://www.ggzdrenthe.nl

Aan de rand van de samenleving... Kliniek voor Duurzaam Verblijf in Beilen

Aanleiding:  De grote steden in de Randstad willen binnen een paar jaar ten minste 60 procent van de huidige 10.000 dak- en thuislozen huisvesten en betere zorg bieden. Om dit te realiseren, stemmen verschillende hulpverleningsinstanties binnen de grote steden hun zorg- en hulpaanbod op elkaar af. Duurzaam Verblijf vormt een onderdeel van deze zorgketen in Amsterdam en Rotterdam.

Voor wie is Duurzaam Verblijf?  Een klein deel van de dak- en thuislozen is ernstig psychiatrisch en somatisch ziek, in hoge mate middelenafhankelijk, al dan niet in combinatie met lichamelijke verwaarlozing. Velen hebben geen sociaal vangnet, waarop ze kunnen terugvallen. Er is sprake van een vergaande maatschappelijke teloorgang. Deze gaat vaak samen met overlast, zoals kleine criminaliteit, bedelen, lawaai maken, op straat alcohol en drugs gebruiken en zichzelf en hun omgeving bevuilen. Zonder dwingend ingrijpen is verdere teloorgang het enige perspectief. Er is een situatie ontstaan, die vanuit oogpunt van menswaardigheid en overlast voor medeburgers onacceptabel is. Het gaat om mannen en vrouwen met een langdurige geschiedenis van opnames en zorg, maar dit heeft niet tot voldoende resultaat geleid. GGZ Drenthe en Verslavingszorg Noord Nederland* nemen de zorg voor deze groep (tijdelijk) op zich. Er is plaats voor 120 patiënten.

Menswaardiger bestaan

Duurzaam Verblijf is bedoeld als langdurige voorziening en is gericht op stabilisatie en lotsverbetering. Het streven is de kwaliteit van het bestaan weer op een aanvaardbaar niveau te krijgen. De behandeldoelen verschillen per patiënt, afhankelijk van diens situatie. Genezing is het ideale behandeldoel, maar is bij de meeste patiënten niet realistisch. Zij moeten leren leven met blijvende beperkingen, waarvoor Duurzaam Verblijf zorg en ondersteuning biedt. 

Eerdere hulp zonder resultaat

Mensen die voor opname Duurzaam Verblijf in aanmerking komen, hebben alle vormen van hulpverlening gehad, zonder dat dit leidde tot duidelijke verbetering van hun situatie. Door de psychiatrische ziekte is er sprake van (dreigend) gevaar voor zichzelf of de omgeving. De kans op teloorgang in de huidige situatie of in de toekomst speelt daarbij een belangrijke rol. Op basis hiervan worden patiënten met een rechterlijke machtiging opgenomen.

Gedwongen opname

De rechterlijke machtiging (RM) duurt in eerste instantie een half jaar en kan daarna telkens met een jaar worden verlengd. Patiënten zonder RM, of patiënten met een justitiële titel (bijvoorbeeld vanwege geweldpleging of een zedendelict) kunnen niet in Duurzaam Verblijf worden opgenomen. De behandeling vindt plaats in een gesloten omgeving, waarbij veiligheid voor patiënt, medewerker en omgeving zijn gewaarborgd.

Behandeling 

Duurzaam Verblijf is uniek in Nederland, omdat het hulp, zorg, steun en begeleiding biedt op alle levensgebieden van de patiënt. Iedere patiënt krijgt een behandeling ‘op maat'. Waar mogelijk worden familieleden en kennissen bij de behandeling betrokken. Veel aandacht gaat uit naar multiculturele achtergronden van patiënten. De eerste maanden zijn vooral gericht op het stabiliseren. In deze fase verblijven patiënten in de Kliniek voor Duurzaam Verblijf, op het GGZ-terrein in Beilen. Geleidelijk verschuift de aandacht naar het verrichten van activiteiten en het aanleveren van sociale en praktische vaardigheden. Als patiënten daaraan toe zijn, verhuizen zij naar het wooncomplex Duurzaam Verblijf aan de Klateringerweg in Beilen, waar zij kunnen wonen, werken en recreëren. Deze fase is een zoektocht naar herstel en het herwinnen van hoop, zelfvertrouwen en levensperspectief.

Gebruik van middelen

In de behandeling speelt de verslaving een belangrijke rol. Er worden geen middelen verstrekt. Zo nodig worden door de arts medicijnen verstrekt om de ‘zuchtigheid' te verminderen, of om opiaten te vervangen (methadon). Al dan niet over gaan tot onthouding wordt per patiënt bepaald. Onthouding is geen doel op zich. Bij ontwenning worden medicijnen verstrekt. Regelmatig worden controles uitgevoerd op gebruik van drugs en/of alcohol. 

Terug naar Amsterdam of Rotterdam                                                                                                                                                             Als de rechter besluit de RM niet te verlengen, keert de patiënt terug naar diens plaats van herkomst. In nauw overleg met Amsterdam en Rotterdam wordt een passende vervolgvoorziening gezocht, zoals een vorm van beschermd wonen. Daar vindt verdere behandeling en/of begeleiding plaats. 

* Duurzaam Verblijf is een samenwerkingsverband van GGZ Drenthe en Verslavingszorg Noord Nederland.

Fractie Beter Voor Dordt, Diny Koppens